Jestem zdenerwowany…
Nie.
Jestem wściekły.
I nie dlatego, że nauka gry na pianinie jest trudna.
Jestem wściekły, bo nikt na samym początku mojej drogi muzycznej nie powiedział mi tych rzeczy.
Z dzisiejszej perspektywy wydaje mi się to wręcz absurdalne.
To nie są żadne sekretne techniki dla wybranych.
Nie jest to „tajemna wiedza mistrzów fortepianu”.
To są proste, logiczne zasady, które – gdyby ktoś mi je wtedy jasno wytłumaczył – zaoszczędziłyby mi lata błądzenia, frustracji i marnowania czasu.
Napisać, że zaoszczędziłbym masę czasu, to jak nie napisać nic.
Gdybym od początku uczył się według tych zasad, dziś byłbym w zupełnie innym miejscu muzycznie.
Ale nie ma sensu płakać nad rozlanym mlekiem.
Bo Ty masz przewagę, której ja wtedy nie miałem.
Jeśli jesteś na początku swojej drogi z pianinem – możesz jeszcze wszystko ustawić dobrze od startu.
Jeśli już grasz, ale czujesz, że stoisz w miejscu – te rzeczy mogą być dokładnie tym brakującym elementem.
W tym artykule pokażę Ci 5 rzeczy, których żałuję, że nie wiedziałem przed rozpoczęciem nauki gry na pianinie.
Jeśli zaczniesz stosować je możliwie wcześnie, Twoje efekty mogą być nieporównywalnie lepsze – przy mniejszym wysiłku i mniejszej frustracji.
Zaczniemy od rzeczy, która wielu osobom się nie spodoba. Od czegoś, co często bierze się za ambicję, a w rzeczywistości jest pychą.
Nie będę tutaj delikatny. Jeśli popełnisz ten błąd na początku, możesz ćwiczyć godzinami… i stać w miejscu.
Zaczynamy od wyboru utworu.
A dokładniej od tego, dlaczego granie za trudnych utworów jest idiotyczną stratą czasu!
1. Granie za trudnych utworów to strata czasu (i prosta droga do złych nawyków)
Zacznijmy brutalnie, ale uczciwie:
granie utworu, który znacząco przekracza Twój aktualny poziom umiejętności, jest jedną z najgorszych decyzji, jakie możesz podjąć na początku nauki gry na pianinie.
I nie mówię tego po to, żeby gasić ambicję.
Mówię to dlatego, że widzę ten błąd ciągle! Zarówno u osób początkujących, średniozaawansowanych, jak i tych, które grają już od lat.
Problem polega na tym, że kiedy utwór jest za trudny:
- grasz go ciągle z błędami,
- nie masz pełnej kontroli nad palcami, rytmem i koordynacją,
- a Twój mózg… uczy się dokładnie tych błędów, które powtarzasz.
Niestety tak działa mechanizm uczenia się.
Jeśli tygodniami grasz utwór „na styk”, z pomyłkami, zmianami rytmu i zgadywaniem kolejnych dźwięków, to nie ćwiczysz utworu.
Ćwiczysz błędy.
Ćwiczysz chaos.
Ćwiczysz brak kontroli.
A potem bardzo trudno się tego oduczyć.
Taki sposób spędzania czasu z instrumentem demotywuje. W pewnym momencie pojawia się myśl:
„Chyba nie mam do tego talentu.”
A prawda jest zupełnie inna.
Problemem nie jesteś Ty.
Problemem jest zbyt trudny utwór!
Lepsza droga: umiejętne skalowanie poziomu trudności
Zamiast jednego za trudnego utworu, znacznie lepszym rozwiązaniem jest praca nad kilkoma utworami dopasowanymi do Twojego aktualnego poziomu.
Dlaczego?
- masz większą kontrolę,
- szybciej widzisz efekty,
- uczysz się poprawnych nawyków,
- a satysfakcja pojawia się przy każdym kolejnym nauczonym utworze!
Pracując w ten sposób zbudujesz stopniowo wystarczające umiejętności, by sięgnąć po swoje wymarzone utwory!
Najważniejsze, by ten “trudny utwór” stał się Twoim wyznaczonym celem (może i odległym), a nie pierwszym krokiem w edukacji muzycznej.
Jeśli Twoim celem jest wejście na Mount Everest, to nie zaczynasz swojej przygody z górami od ośmiotysięcznika, bez odpowiedniego sprzętu oraz aklimatyzacji.
Zaczynasz od mniejszych gór. Budujesz kondycję, uczysz się techniki, zdobywasz doświadczenie. Dopiero potem idziesz wyżej.
Z pianinem jest dokładnie tak samo.
Każdy prostszy utwór, który opanujesz dobrze, jest kolejną „górą”, która przygotowuje Cię na większe wyzwania.
Skoro już wiemy, że rozwój polega na mądrym budowaniu umiejętności, a nie na walce z jednym za trudnym utworem, pojawia się naturalne pytanie:
od czego najlepiej zacząć, żeby jak najszybciej poczuć, że naprawdę grasz na pianinie?
I tu dochodzimy do drugiej rzeczy, która kompletnie zmieniła moje podejście do nauki.
2. Akordy to podstawa. Naucz się ich jak najszybciej
Jeśli miałbym wskazać jedną rzecz, która daje największy zwrot z inwestycji czasu na początku nauki gry na pianinie, byłyby to właśnie akordy.
Akordy to muzyczne klocki LEGO.
Nie potrzebujesz ich wielu, żeby zacząć „budować”.
Wystarczy kilka podstawowych, by stworzyć z nich zaskakująco dużo muzycznych konstrukcji.
I to nie jest teoria oderwana od rzeczywistości.
Większość współczesnych utworów (popowych, filmowych, rozrywkowych) opiera się na prostych progresjach kilku akordów, które powtarzają się w nieskończonych wariantach.
Jeśli rozumiesz akordy:
- możesz grać dziesiątki, a potem setki piosenek,
- szybciej łapiesz zależności w muzyce,
- zaczynasz realnie grać bardzo małym nakładem pracy.
Co ważne, akordy dają ogromną satysfakcję już na wczesnym etapie nauki.
Nawet proste akompaniamenty brzmią „muzycznie” i sprawiają, że chcesz wracać do instrumentu.
Jeśli chcesz lepiej zrozumieć, jak działają akordy i jak wykorzystać je w praktyce, przygotowałem duży, darmowy poradnik wideo na YouTube:
„Jak grać akordami na pianinie? Kompletny poradnik dla początkujących”.
A jeśli zależy Ci na nauce krok po kroku, w uporządkowany sposób – od podstaw aż do pełnych akompaniamentów – możesz też zajrzeć na stronę mojego kursu „Akordy i Akompaniament”
Pamiętaj, że akordy nie zastępują nauki nut.
Ale na początku są jednym z najlepszych sposobów, żeby szybko poczuć postęp, motywację i radość z grania.
A to (szczególnie na starcie) ma ogromne znaczenie.
A kiedy już klawisze pod Twoimi palcami zaczną przyjemnie “brzmieć” łatwo wpaść w kolejną pułapkę.
Pułapkę, która nie ma nic wspólnego z techniką, a potrafi skutecznie zabić radość z grania.
Porównywanie się z innymi.
3. Nie porównuj się z innymi. Porównuj się z sobą sprzed tygodnia
Powiem to bardzo wprost. Porównywanie się z innymi muzykami jest jedną z najbardziej destrukcyjnych rzeczy, jakie możesz robić w nauce gry na pianinie.
Wiem, co mówię, bo byłem w szkole muzycznej.
I tam porównywanie było… systemowe.
Byliśmy do tego tresowani.
Kto gra lepiej, kto szybciej, kto „ładniej”, kto zasługuje na pochwałę, a kto nie. Tworzono niepotrzebną presję, rywalizację i ciągłe napięcie.
Wiele osób zwyczajnie się przez to wypaliło (mimo talentu i ogromu pracy).
A prawda jest taka, że zawsze znajdzie się ktoś, kto gra lepiej.
Zawsze.
I jeśli oprzesz swoją motywację na porównywaniu się z innymi, to prędzej czy później ją stracisz.
Znacznie zdrowszym i uczciwszym punktem odniesienia jesteś Ty sam sprzed tygodnia.
Dlatego jednym z najlepszych nawyków, jakie możesz wyrobić, jest regularne nagrywanie siebie. Nie po to, żeby wrzucać to do internetu. Tylko po to, żeby zobaczyć realny postęp.
Czasem wydaje Ci się, że stoisz w miejscu.
A potem odsłuchujesz nagranie sprzed miesiąca… i nagle wszystko staje się jasne.
I jeszcze jedna bardzo ważna perspektywa. Jeśli grasz na pianinie (nawet amatorsko) to już grasz lepiej niż miliardy ludzi na tej planecie, którzy nigdy nie dotknęli klawiatury.
Skoro już wiesz, jak dobierać materiał do swojego poziomu i jak przyspieszyć granie dzięki akordom, dochodzimy do zasady, która brzmi banalnie, a jest jedną z najtrudniejszych do konsekwentnego stosowania.
4. Wolne tempo to Twój sprzymierzeniec
Wolne tempo to jeden z najpotężniejszych, a jednocześnie najbardziej ignorowanych elementów skutecznej nauki gry na pianinie.
Jeśli chcesz robić realne postępy, musisz grać wystarczająco wolno i wystarczająco mały fragment, żeby mieć szansę zagrać go poprawnie.
Nie raz.
Ale kilka razy z rzędu.
Bardzo prosta zasada, którą stosuję dziś ze swoimi uczniami:
jeśli nie jesteś w stanie zagrać fragmentu 5-7 razy pod rząd bez błędu, tempo jest za szybkie albo fragment za długi.
Każdy błąd, który powtarzasz, zaczyna się wgrywać jako „poprawna wersja”.
A potem trzeba się go oduczać.
To zawsze zajmuje więcej czasu niż nauczenie się czegoś dobrze od początku.
Przez wiele lat sam popełniałem ten błąd.
Zamiast grać wolno i świadomie, „leciałem” szybciej i z błędami. To był taki hazard na zasadzie “może tym razem się uda”.
Dziś, pracując z uczniami, widzę ogromną różnicę w efektach, gdy bezwzględnie trzymamy się wolnego tempa i gry bez błędów.
Ta zasada jest banalna.
Ale wymaga dyscypliny i dojrzałego myślenia.
I właśnie dlatego działa.
Skoro już mówimy o tempie i precyzji, nie da się pominąć narzędzia, którego wielu pianistów… po prostu nie lubi.
Zupełnie niesłusznie.
5. Metronom nie jest Twoim wrogiem
Metronom nie jest po to, żeby Cię denerwować.
Jest po to, żeby nauczyć Cię stabilności i poprawnych proporcji rytmicznych.
Bardzo wiele osób skupia się wyłącznie na „właściwych dźwiękach”, zapominając, że rytm jest równie ważny jak wysokość nuty.
Błąd rytmiczny to też błąd, tylko często mniej oczywisty.
Gra bez kontroli rytmu prowadzi do złych nawyków, które później trudno naprawić.
Dlatego warto od samego początku:
- grać z metronomem,
- liczyć na głos,
- pilnować pulsu,
- uczyć się stabilnego tempa i proporcji rytmicznych, nawet w prostych ćwiczeniach.
To nie znaczy, że musisz grać z metronomem cały czas.
W zupełności wystarczy, jeśli poświęcisz mu około 20% swojego czasu przy instrumencie. W ten sposób metronom przestaje być „przykrym obowiązkiem”, a zaczyna być naturalnym elementem pracy przy pianinie.
Metronom nie odbiera muzykalności.
On ją porządkuje.
Zakończenie
Wszystkie te rzeczy łączy jedno.
Gdybym wiedział o nich wcześniej, moja droga z pianinem byłaby prostsza, spokojniejsza i znacznie bardziej satysfakcjonująca.
Ty masz dziś przewagę! Możesz uczyć się na moich błędach i doświadczeniach, zamiast popełniać je samemu.
Jeśli chcesz uczyć się ze mną w uporządkowany, logiczny sposób, zapraszam Cię do mojego kursu Pianino dla początkujących, w którym prowadzę krok po kroku przez wszystkie najważniejsze fundamenty gry na pianinie.
A jeśli masz pytania, śmiało napisz do mnie maila.
Chętnie pomogę.
tomek@zostanmuzykiem.pl
Cześć!
